خداى سبحان طاعت را غنيمت زيركان قرار داد آنگاه كه مردم ناتوان ، كوتاهى كنند.
مرکز جهانی اطلاع رسانی آل البیت

خانه  >   ترجمه ( عبدالمحمد آیتی)  >  تقسیم مردم به چهار گروه ( خطبه شماره 32 )

خطبـه ها
نامـــه ها
حکمت ها
غرائب الکلم

متن عربی

(32) (و من خطبة له ( عليه السلام  )

  1. أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا قَدْ أَصْبَحْنَا فِي دَهْرٍ عَنُودٍ وَ زَمَنٍ كَنُودٍ
  2. يُعَدُّ فِيهِ الْمُحْسِنُ مُسِيئاً
  3. وَ يَزْدَادُ الظَّالِمُ فِيهِ عُتُوّاً
  4. لَا نَنْتَفِعُ بِمَا عَلِمْنَا
  5. وَ لَا نَسْأَلُ عَمَّا جَهِلْنَا
  6. وَ لَا نَتَخَوَّفُ قَارِعَةً حَتَّى تَحِلَّ بِنَا
  7. فَالنَّاسُ عَلَى أَرْبَعَةِ أَصْنَافٍ
  8. مِنْهُمْ مَنْ لَا يَمْنَعُهُ الْفَسَادَ فِي الْأَرْضِ إِلَّا مَهَانَةُ نَفْسِهِ وَ كَلَالَةُ حَدِّهِ وَ نَضِيضُ وَفْرِهِ
  9. وَ مِنْهُمْ الْمُصْلِتُ لِسَيْفِهِ وَ الْمُعْلِنُ بِشَرِّهِ وَ الْمُجْلِبُ بِخَيْلِهِ وَ رَجْلِهِ
  10. قَدْ أَشْرَطَ نَفْسَهُ وَ أَوْبَقَ دِينَهُ لِحُطَامٍ يَنْتَهِزُهُ أَوْ مِقْنَبٍ يَقُودُهُ أَوْ مِنْبَرٍ يَفْرَعُهُ
  11. وَ لَبِئْسَ الْمَتْجَرُ أَنْ تَرَى الدُّنْيَا لِنَفْسِكَ ثَمَناً
  12. وَ مِمَّا لَكَ عِنْدَ اللَّهِ عِوَضاً
  13. وَ مِنْهُمْ مَنْ يَطْلُبُ الدُّنْيَا بِعَمَلِ الْآخِرَةِ وَ لَا يَطْلُبُ الْآخِرَةَ بِعَمَلِ الدُّنْيَا
  14. قَدْ طَأْمَنَ مِنْ شَخْصِهِ
  15. وَ قَارَبَ مِنْ خَطْوِهِ
  16. وَ شَمَّرَ مِنْ ثَوْبِهِ
  17. وَ زَخْرَفَ مِنْ نَفْسِهِ لِلْأَمَانَةِ
  18. وَ اتَّخَذَ سِتْرَ اللَّهِ ذَرِيعَةً إِلَى الْمَعْصِيَةِ
  19. وَ مِنْهُمْ مَنْ أَقْعَدَهُ عَنْ طَلَبِ الْمُلْكِ ضُئُولَةُ نَفْسِهِ
  20. وَ انْقِطَاعُ سَبَبِهِ فَقَصَرَتْهُ الْحَالُ عَلَى حَالِهِ
  21. فَتَحَلَّى بِاسْمِ الْقَنَاعَةِ
  22. وَ تَزَيَّنَ بِلِبَاسِ أَهْلِ الزَّهَادَةِ
  23. وَ لَيْسَ مِنْ ذَلِكَ فِي مَرَاحٍ وَ لَا مَغْدًى
  24. وَ بَقِيَ رِجَالٌ غَضَّ أَبْصَارَهُمْ ذِكْرُ الْمَرْجِعِ
  25. وَ أَرَاقَ دُمُوعَهُمْ خَوْفُ الْمَحْشَرِ
  26. فَهُمْ بَيْنَ شَرِيدٍ نَادٍّ
  27. وَ خَائِفٍ مَقْمُوعٍ
  28. وَ سَاكِتٍ مَكْعُومٍ
  29. وَ دَاعٍ مُخْلِصٍ
  30. وَ ثَكْلَانَ مُوجَعٍ
  31. قَدْ أَخْمَلَتْهُمُ التَّقِيَّةُ
  32. وَ شَمَلَتْهُمُ الذِّلَّةُ
  33. فَهُمْ فِي بَحْرٍ أُجَاجٍ
  34. أَفْوَاهُهُمْ ضَامِزَةٌ
  35. وَ قُلُوبُهُمْ قَرِحَةٌ
  36. قَدْ وَعَظُوا حَتَّى مُلُّوا
  37. وَ قُهِرُوا حَتَّى ذَلُّوا
  38. وَ قُتِلُوا حَتَّى قَلُّوا
  39. فَلْتَكُنِ الدُّنْيَا فِي أَعْيُنِكُمْ أَصْغَرَ مِنْ حُثَالَةِ الْقَرَظِ
  40. وَ قُرَاضَةِ الْجَلَمِ
  41. وَ اتَّعِظُوا بِمَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ قَبْلَ أَنْ يَتَّعِظَ بِكُمْ مَنْ بَعْدَكُمْ
  42. وَ ارْفُضُوهَا ذَمِيمَةً
  43. فَإِنَّهَا قَدْ رَفَضَتْ مَنْ كَانَ أَشْغَفَ بِهَا مِنْكُمْ
  44. أقول هذه الخطبة ربما نسبها من لا علم له إلى معاوية
  45. و هي من كلام أمير المؤمنين (علیه السلام)الذي لا يشك فيه
  46. و أين الذهب من الرغام
  47. و العذب من الأجاج
  48. و قد دل على ذلك الدليل الخريت و نقده الناقد البصير عمرو بن بحر الجاحظ
  49. فإنه ذكر هذه الخطبة في كتاب البيان و التبيين
  50. و ذكر من نسبها إلى معاوية
  51. ثم قال هي بكلام علي (علیه السلام)أشبه و بمذهبه
  52. في تصنيف الناس و بالإخبار عما هم عليه من القهر و الإذلال و من التقية و الخوف أليق
  53. قال و متى وجدنا معاوية في حال من الأحوال يسلك في كلامه مسلك الزهاد و مذاهب العباد

متن فارسی

 

خطبه اى از آن حضرت (علیه السلام)

  1. اى مردم، ما، در روزگارى كنيه توز و در زمانه اى ناسپاس به سر مى بريم.
  2. نيكوكار، بدكار شمرده مى شود
  3. و ستمكار هر دم بر ستمش مى افزايد.
  4. از آنچه آموخته ايم، بهره نمى گيريم
  5. و از آنچه نمى دانيم نمى پرسيم.
  6. از حوادث باك نداريم تا آن گاه كه ما را در خود فرو گيرد.
  7. پس مردم چهار گروه اند:
  8. كسى است كه اگر در زمين فساد نمى كند،
  9. سببش بيچارگى اوست و كندى شمشيرش و اندك بودن مال و خواسته اش.
  10. و كسى است، كه شمشير از نيام بركشيده و شرّ خويش آشكار كرده و سواران و پيادگان خود برانگيخته
  11. و خود را مهياى فتنه گرى و فساد ساخته، و تا به اندك متاع دنيا رسد، دينش را تباه كرده، سوارى چند خواهد كه سرداريشان را بر عهده گيرد و منبرى خواهد كه از آن فرا رود.
  12. چه بد معامله اى است كه خود را به دنيا بفروشى
  13. و اين سراى ناپايدار را به عوض آن نعمتها، كه خدا در آن جهان مهيا كرده است بستانى
  14. و كسى است، كه دنيا را طلب مى كند، با اعمالى كه از آن آخرت است ولى آخرت را نمى طلبد با اعمالى كه از آن دنياست.
  15. چنين كسى خود را چون فرودستان جلوه مى دهد،
  16. به هنگام راه رفتن گامهاى خرد برمى دارد،
  17. و دامن جامه كوتاه مى كند
  18. و خويشتن به زيور صلاح و امانت مى آرايد
  19. و پرده پوشى خدا را وسيله معصيت ها قرار مى دهد.
  20. و كسى است كه حقارت نفس و فقدان وسيلت موجب آن شده كه به طلب فرمانروايى برنخيزد، بلكه به همان حال كه بوده است بماند.
  21. چنين كسى خود را به حليه قناعت مى آرايد
  22. و جامه اهل زهد و پرهيز مى پوشد
  23. و حال آنكه، نه روزى را در زهد به شب آورده و نه شبى را با پرهيزگارى به روز رسانيده است.
  24. از اينان كه بگذريم، مردمى هستند كه ياد قيامت چشمانشان را فرو بسته
  25. و ترس از روز محشر سرشكشان جارى ساخته است.
  26. اينان گاه گريزان اند
  27. و تنها، گاه مقهورند و ترسان،
  28. گاه خاموش اند و دهان بسته.
  29. خدا را به اخلاص مى خوانند
  30. و همواره گريان و دردمندند.
  31. در گمنامى زيسته اند تا خود را از آسيب حكام ستمكار در امان دارند.
  32. نامرادى و مذلت ايشان را در ميان گرفته،
  33. گويى در درياى نمك غرقه اند.
  34. آوازى برنمى آورند
  35. و دلهايشان ريش است،
  36. از اندرزهاى پياپى ملول شده اند
  37. و از قهر جاهلان به ستوه آمده اند.
  38. كشته شده اند تا شمارشان روى در نقصان نهاده.
  39. بايد كه دنيا در نظرتان بى مقدارتر باشد از ريزه هاى قرظ
  40.  و آن خرد و ريزها كه از مقراض ريزد.
  41. از آنان كه پيش از شما بوده اند پند گيريد، پيش از آنكه خود عبرت آيندگان شويد.
  42. دنيا را نكوهيده انگاريد و تركش گوييد،
  43. زيرا دنيا آن را كه مشتاق تر و شيفته تر از شما بود، از خود رانده است.
  44. من مى گويم: كسانى كه از علم بى بهره اند، اين خطبه را به معاويه نسبت داده اند.
  45. و حال آنكه، بى ترديد كلام على (علیه السلام) است.
  46. زر را با خاك چه شباهت
  47. و آب شيرين را با آب شور چه نسبت.
  48. عمرو بن بحر جاحظ كه در اين باب راهنمايى حاذق است و ناقدى بينا،
  49. در كتاب البيان و التبيين گفته است كه
  50. چه كسى آن را به معاويه نسبت داده
  51. و سپس مطالبى مى آورد كه خلاصه اش اين است:
  52. اين سخن به سخن على شباهت تام دارد و در بيان اصناف مردم به شيوه و روش او ماند.
  53. در هيچ حالى نديده ايم كه معاويه در كلام خود راه زاهدان سپرد و در طريق عابدان گام زند.
قبلی بعدی