اى مردم، بايد خدا شما را به هنگام نعمت همانند هنگامه كيفر ، ترسان بنگرد ، زيرا كسى كه رفاه و گشايش را زمينة گرفتار شدن خويش نداند ، پس خود را از حوادث ترسناك ايمن مى پندارد و آن كس كه تنگدستى را آزمايش الهى نداند پاداشى را كه اميدى به آن بود از دست خواهد
مرکز جهانی اطلاع رسانی آل البیت
ادبیات
ايرانيان که خود پيش از تشرف به اسلام، ادبياتي پربار داشتند؛ پس از آشنايي با اين منبع فياض کوشيدند تا کلام خود را با اين مفاهيم گهربار آراسته نمايند. آنان پس از قرآن کريم از هيچ گفته اي به اندازه ي کلام علي (ع) بهره نبردند. بر حسب ظاهر توجه ايرانيان به فقرات کوتاه از سخنان علي (ع)، پس از تأليف کتاب «مطلوب کل طالب» از رشيد و طواط اتفاق افتاده است. اين نکته قابل توجه است که گرچه نهج البلاغه، گرد آورده رضي در قرن چهارم است؛ اما بسياري از خطبه ها و کلمات امام علي (ع) در اسنادي، قرن ها پيش از نهج البلاغه موردبهره برداري ادبا بوده است.
شخصيت ها و افرادي كه در اين كتاب از آنها نام برده شده در تاريخ اسلام از شخصيت ها و افراد كليدي اند. آن دسته از اصول اخلاقي كه در نهج البلاغه مطرح شده، جنگ هايي كه از آنها ياد شده، خاطراتي كه مطرح شده اند و ... تمامي اينها ما را به زمان، مكان و جهان بيني خاص و دنياي مشخصي مي برند. درسي كه مسلمانان جهان از اين كتاب مي گيرند اين است كه چگونه آن ايده ها و آرمان هاي اسلامي در زماني پر از تنش ها و جدال ها پياده مي شوند. درس دوّم، اما، آنست كه پيام فرازهائي از نهج البلاغه براي خواننده چيست؟
شكّي نيست كه كلام گوهربار حضرت علي (ع) در نهج البلاغه، از گنجينة لغوي بالايي برخوردار است و اگر آن را غني ترين و فصيح ترين كلام از جنبة لغوي، بعد از كلام خدا و رسولش (ص)، به شمار آوريم، سخني به گزافه نگفته ايم. لذا در مقالة حاضر تلاش شده كه يكي از جنبه هاي لغوي كلام امام (ع)، يعني ترادف، بررسي شود؛ چراكه بدون شك، شناخت جنبة لغوي نهج البلاغه، همچون جنبه هاي ديگر آن، موجب شناخت بهتر و دقيق تر كلام آن حضرت مي شود.
شكّي نيست كه كلام گوهربار حضرت علي (ع) در نهج البلاغه، از گنجينة لغوي بالايي برخوردار است و اگر آن را غني ترين و فصيح ترين كلام از جنبة لغوي، بعد از كلام خدا و رسولش (ص)، به شمار آوريم، سخني به گزافه نگفته ايم. لذا در مقالة حاضر تلاش شده كه يكي از جنبه هاي لغوي كلام امام (ع)، يعني ترادف، بررسي شود؛ چراكه بدون شك، شناخت جنبة لغوي نهج البلاغه، همچون جنبه هاي ديگر آن، موجب شناخت بهتر و دقيق تر كلام آن حضرت مي شود.
يکي از موضوعاتي که در ترجمه و تفسير نهج البلاغه ي علّامه جعفري مي توان مورد بررسي قرار داد، توجه به نکات بلاغي کلام علي (عليه السلام) است. وي کلام امير مومنان (عليه السلام) را منبع فصاحت و بلاغت دانسته و در تفسير خويش نيز به جنبه هاي گوناگون بلاغت کلام ايشان توجه داشته است. از اين رو، در اين نوشتار، به بررسي نمونه هايي از مسائل گوناگون علم معاني و بيان که در تفسير علّامه جعفري، مورد توجه بوده، پرداخته شده است.
يکي از موضوعاتي که در ترجمه و تفسير نهج البلاغه ي علّامه جعفري مي توان مورد بررسي قرار داد، توجه به نکات بلاغي کلام علي (عليه السلام) است. وي کلام امير مومنان (عليه السلام) را منبع فصاحت و بلاغت دانسته و در تفسير خويش نيز به جنبه هاي گوناگون بلاغت کلام ايشان توجه داشته است. از اين رو، در اين نوشتار، به بررسي نمونه هايي از مسائل گوناگون علم معاني و بيان که در تفسير علّامه جعفري، مورد توجه بوده، پرداخته شده است.
يکي از موضوعاتي که در ترجمه و تفسير نهج البلاغه ي علّامه جعفري مي توان مورد بررسي قرار داد، توجه به نکات بلاغي کلام علي (عليه السلام) است. وي کلام امير مومنان (عليه السلام) را منبع فصاحت و بلاغت دانسته و در تفسير خويش نيز به جنبه هاي گوناگون بلاغت کلام ايشان توجه داشته است. از اين رو، در اين نوشتار، به بررسي نمونه هايي از مسائل گوناگون علم معاني و بيان که در تفسير علّامه جعفري، مورد توجه بوده، پرداخته شده است.
با نگاهي گذرا به تصاوير هنري نهج البلاغه مي توان دريافت که امير بيان، علي (ع)، براي ترسيم زنده وگوياي حقايق ومفاهيم از تمام روشها وابزارها بهره جسته وبا خلق چشم اندازهايي بديع چشمها را به صحنه هاي شگفت انگيز و روح پرور خود خيره کرده است.تصويرهاي هنري نهج البلاغه به صنايع ادبي و مستحسنات لفظي و آرايش کلامي محدود نمي شود، بلکه پيش روي خود شيوه هاي متنوع و بديعي را مشاهده مي کنيم که مفاهيم در قالب آنها جان گرفته اند وصحنه ها به روشني به نمايش در آمده اند.
یكی از معنوی ترین ماجراهایی كه در مثنوی بیان شده، ماجرای جنگ عمرو بن عبدود با حضرت علی علیه السلام در جنگ «خندق» است. مولوی از كسی كه با امیرالمؤمنین جنگ كرده است، نام نبرده و نگفته كه این ماجرا واقع در كدام جنگ بوده، بلكه تنها به بیان موضوع می پردازد: اینكه مبارزی در یكی از جنگ ها به جنگ امام علی علیه السلام آمد و وقتی مغلوب وی شد، به آن حضرت بی احترامی كرد، ولی او به جای آنكه مقابله به مثل كند، مقابله به عكس كرد.
با نگاهي گذرا به تصاوير هنري نهج البلاغه مي توان دريافت که امير بيان، علي (ع)، براي ترسيم زنده وگوياي حقايق ومفاهيم از تمام روشها وابزارها بهره جسته وبا خلق چشم اندازهايي بديع چشمها را به صحنه هاي شگفت انگيز و روح پرور خود خيره کرده است.تصويرهاي هنري نهج البلاغه به صنايع ادبي و مستحسنات لفظي و آرايش کلامي محدود نمي شود، بلکه پيش روي خود شيوه هاي متنوع و بديعي را مشاهده مي کنيم که مفاهيم در قالب آنها جان گرفته اند وصحنه ها به روشني به نمايش در آمده اند. همين حقيقت به تصاوير نهج البلاغه جلوه اي زيباو جذاب بخشيده وآن را از بسياري آثار ادبي جهان ممتاز کرده است.

Pages