حاكم اسلامى ، پاسبان خدا در زمين اوست.
مرکز جهانی اطلاع رسانی آل البیت

خانه  >  کتاب شناسی  >  پيام امام اميرالمؤمنين( ع)

مولف: 
سید رضی (ره)
مترجم: 
ناصر مكارم شيرازى
محل نشر: 
قم - ایران
ناشر: 
دار الكتب الاسلاميه‏
تاریخ نشر: 
1386 ه. ش‏
نوبت چاپ: 
1ام
نوع مدرک: 
کتاب
زبان : 
فارسی
موضوع اصلی: 
تفسير نهج البلاغه
کلید واژگان: 
تفسير نهج البلاغه-مکارم شیرازی
توضیحات: 

پیام امام امیرالمؤمنین کتابی است در شرح و تفسیر نهج البلاغه اثر آیت الله مکارم شیرازی و گروهی از نویسندگان حوزه علمیه قم. این کتاب در پانزده جلد و در طول بیست سال نوشته شده است. اثر شامل شرح تمام خطبه‌ها، نامه‌ها و حکمت‌های نهج‎البلاغه بوده و با عناوینی مانند «خطبه در یک نگاه»، «نامه در یک نگاه» و «نکته‌ها»، به ذکر نکات قابل توجه پرداخته است.

اهداف و زمان نگارش

نگارش کتاب پانزده جلدی پیام امام امیرالمؤمنین(علیه السلام) بیست سال، از ۱۳ رجب سال ۱۴۱۳قمری (۱۳۷۱ شمسی) تا ۱۳ رجب سال ۱۴۳۳قمری (۱۳۹۱شمسی) زمان برده است.[۱]

سعید داودی از نویسندگان اثر، انگیزه تدوین را دو نکته ذکر کرده است: جامعیت نهج البلاغه برای هدایت جامعه و دیگری مظلومیت این کتاب و عدم توجه مسلمانان و شیعیان به آن.[۲]

محتوا

کتاب را شرحی ساده، عمومی و کم و بیش همه فهم دانسته‌اند که به ترتیب خطبه‌ها، نامه‌ها و حکمت‌های نهج البلاغه را توضیح داده است.[۳]

مقدمه

نویسنده در مقدمه جلد اول از نهج البلاغه به عنوان گنجینۀ معارف اسلام، عالی‌ترین درس برای تعلیم و تربیت انسان‌ها، بهترین سرمایه خودسازی و تهذیب نفس و معرفت‌اندوزی و برنامه‌ای برای ساختن جامعه‌ای سالم و پاک و سربلند یاد کرده است.[۴]

مولف در این بخش، موضوعاتی چون فصاحت و بلاغت نهج البلاغه، اسناد و شرح‎های نوشته شده بر این کتاب و... را مورد بحث قرار داده است.[۵]

خطبه‌ها و نامه‌ها

در ابتدای برخی از خطبه‌ها و نامه‌ها، تحت عنوان «خطبه در یک نگاه» و یا «نامه در یک نگاه»، تصویری کلی از خطبه و یا نامه ارائه می‌دهد و به مسائل مختلف مرتبط با آن همچون سند، شرایط، زمان صدور و... اشاره کرده، سپس به شرح و تفسیر آن‌ها می‌پردازد.[۶] مولف، خطبه‌ها و نامه‌های بلند را در قسمت‌های مختلف ذکر کرده و پس از ترجمه به شرح آن می‌پردازد.

نکته‌
در انتهای برخی بخش‌ها، مطالب مجزا و گاه مفصلی وجود دارد. در این بخش تفصیل بیشتری از برخی موضوعات ارائه می‌شود.[۷]

حکمت‌ها

نویسنده در ابتدا ترجمه حکمت را ارائه می‌کند. سپس در پاورقی به سند آن‌ها پرداخته و نام برخی کتاب‌ها که حدیث را ذکر کرده‌اند، می‌آورد. در نهایت به شرح و تفسیر آن‌ها می‌پردازد.[نیازمند منبع]

مقاله پایانی

در انتهای جلد پایانی کتاب، فصلی با عنوان «پیام امام امیرالمومنین(علیه السلام) (شرح تازه و جامعی بر نهج البلاغه)» به عنوان توضیحی پیرامون کتاب توسط سعید داودی نگاشته شده است.[۸]

ویژگی‌ها

ویژگی‌هایی برای کتاب ذکر شده است:

  • روانی قلم و قابلیت فهم برای عموم مخاطبان.
  • شرح همه فصل‎ها و فرازهای نهج البلاغه و شرح جمله به جمله مطالب.
  • ارائه مدلی برای شرح واژگان مشابه. در کلام امام علی(علیه السلام) واژه‌های مشابه بسیاری وجود دارد. برخی شارحان این قضیه را در راستای تأکید و تنوع در بیان مطالب می‌دانند. در حالی که در این اثر، اصل در تفسیر جمله‌ها بر تأسیسی بودن گذاشته شده، به این معنی که هر واژه و هر جمله‌ای معنای خاصّ خود را دارد.
  • استخراج نکته‌های قابل توجه در هر بخش و اشاره مستقل به آن‎ها.[۹]

نویسندگان

پیام امام امیرالمؤمنین توسط آیت الله مکارم شیرازی و گروهی از نویسندگان تالیف شده است. نویسندگان همکار عبارتند از: ۱. محمد رضا آشتیانی ۲. محمد جعفر امامی ۳. محمد احسانی‌فر ۴. محمد جواد ارسطا ۵. ابراهیم بهادری ۶. عبدالمهدی توکل ۷. مهدی حسینیان قمی ۸. سعید داودی ۹. احمد قدسی.[۱۰]

شیوه کار گروهی

درباره روش نگارش کتاب در قالب کار گروهی مراحلی وجود داشته است:

  • تقسیم قسمت‌هایی از نهج البلاغه میان اعضای گروه.
  • تدوین هر قسمت با توجه به شرح‌های مهم نهج البلاغه توسط هر یک از اعضا.
  • ارائه مطلب تدوین شده در جلسه‌ای مشترک با حضور آیت الله مکارم شیرازی.
  • توضیح، اصلاح مطالب مبهم و تکمیل و اضافه به شرح توسط مکارم شیرازی به صورت شفاهی و تدوین این مطالب توسط یکی از اعضا.
  • ویرایش مطالب پس از اتمام هر جلد.
  • بازبینی مجدد ترجمه‌های متن نهج البلاغه و انتخاب تیترهای مناسب را برای هر سر فصل توسط مکارم شیرازی.[۱۱]

پانویس

  1. مکارم شیرازی، پیام امام امیرالمؤمنین، ۱۳۹۰ش، ج۱۵، ص۷۳۸.
  2.  مکارم شیرازی، پیام امام امیرالمؤمنین، ۱۳۹۰ش، ج۱۵، ص۷۴۱.
  3. قنبری، بررسی کتاب: پیام امام امیرالمؤمنین(علیه السلام)، ص۵۳.
  4.  قنبری، بررسی کتاب: پیام امام امیرالمؤمنین(علیه السلام)، ص۵۳.
  5. مکارم شیرازی، پیام امام امیرالمؤمنین، ۱۳۷۹ش، ج۱، ص۲۷-۶۸.
  6.  مکارم شیرازی، پیام امام امیرالمؤمنین، ۱۳۷۹ش، ج۱، ص۲۶۸، ۳۱۹.
  7.  مکارم شیرازی، پیام امام امیرالمؤمنین، ۱۳۹۰ش، ج۲، ص۱۹.
  8.  مکارم شیرازی، پیام امام امیرالمؤمنین، ۱۳۷۹ش، ج۱۵، ص۷۴۱-۷۵۱.
  9. مکارم شیرازی، پیام امام امیرالمؤمنین، ۱۳۷۹ش، ج۱۵، ص۷۴۴-۷۴۹.
  10. مکارم شیرازی، پیام امام امیرالمؤمنین، ۱۳۷۹ش، ج۱۵، ص۷۵۱.
  11. مکارم شیرازی، پیام امام امیرالمؤمنین، ۱۳۷۹ش، ج۱۵، ص۷۴۹.
 

منابع

  • قنبری،‌ بخشعلی، بررسی کتاب: پیام امام امیرالمؤمنین(علیه السلام)، مجله کتاب ماه دین، شماره ۱۳۸، فروردین ۱۳۸۸ش.
  • ‌مکارم شیرازی، ناصر، پیام امام امیرالمؤمنین(علیه السلام)، تهران، دارالکتب الاسلامیة، ۱۳۹۰ش.