آن كه جان را با طمع ورزى بپوشاند خود را پُست كرده ، و آن كه راز سختى هاى خود را آشكار سازد خود را خوار كرده ، و آن كه زبان را بر خود حاكم كند خود را بى ارزش كرده است.
مرکز جهانی اطلاع رسانی آل البیت
ادبیات عرب

بررسی و نقد کتاب جلوه های بلاغت درنهج البلاغه

از این رو نگارنده ی این مقاله، کتاب ارزشمند جلوه های بلاغت درنهج البلاغه را نخست به دقت مطالعه نموده، سپس ضمن احترام به مؤلف اثر واحترام به زحمات فراوان و منزلت والای علمی ایشان علاوه بر ذکر نقاط قوت، چند نکته را به منظور بهبود و بالابردن کیفیت اثر متذکر می گردد .

نقش امام علی علیه السلام در علوم بلاغت

و بى هیچ تکلفى از آغاز تا انجام سخن مى جوشند و غیر از او هر فصیح دیگرى اگر دست به کارنامه یا خطبه اى گردد، فواصل و قراین آن، گاه مرفوع شوند و گاه منصوب و اگر قصد تغییر در اعراب یکى رود بى تکلف و بى محابا خود را مى نمایاند و این فن در علم بیان یکى از مظاهر اعجاز قرآن است که عبدالقاهر آن را ذکر کرده است».

همپایگی تشبیهات در خطبه‌های نهج‌البلاغه

نتایج پژوهش حاکی از آن است که حرف ربط همپایگی تشبیهات در اکثر موارد حرف «واو» است و میان سازه­ها رابطه­هایی نظیر ترادف، تضاد، افزایش، تسویه و نفی وجود دارد. همپایگی نحوی نقش به­ سزایی در همپایگی آوایی و موسیقایی کردن تشبیهات دارد. صنایع بدیعی ازجمله سجع، جناس، تضاد، تقابل و... در میان سازه‌های همپایه به‌چشم می‌خورد که می‌توان گفت همپایگی بلاغی تشبیهات با همپایگی نحوی و آوایی پیوند خورده است.

تحلیل عاطفۀ‌ غضب در خطبه‌های نهج‌البلاغه (بررسی موردی خطبه‌های سرزنش کوفیان)

عاطفه از اساسی‌ترین عوامل پیدایش یک اثر ادبی و شامل حالت‌هایی چون اندوه، شادی، امید و یأس، حیرت و تعجب، خشم و ترس، طرب و رغبت است که حادثه یا هر عمل دیگری را در ذهن هنرمند و ادیب ایجاد می‌کند و او می‌کوشد این حالات و ‌‌‌‌تأثیرات ناشی از آن را چنان‌که خود احساس کرده به دیگران منتقل کند.

صور خیال در شرح کبیر نهج البلاغه

کمتر از جنبه های بلاغی این شرح کبیر سخن به میان آمد. حال آنکه شیوۀ کلام امیرالمؤمنین (ع) به گونه ای است که قبل از هر چیز آدمی را در دریای بیکران فصاحت و بلاغت غرق می نماید و لازمۀ بهره گیری از کتاب نهج البلاغه بهره مندی از فنون بلاغت است. لذا در محضر استاد دکتر جلیل تجلیل نشستیم تا شاهد صور خیال در این شرح بزرگ باشیم. آنچه پیش رو است گفتگوی فصلنامه با استاد تجلیل می باشد که عیناً منعکس می گردد.

نهج البلاغه از منظر دانشمندان بلاغت

در این مجال کوتاه سعی شده است تا با بهره گیری از سخنان شیفتگان بلاغتِ نهج‌البلاغه نمی از یم و حقّی از حقوق بی شمار کتاب و دارنده بزرگوار آن گذارده آید

شیوه تشبیهی و کاربرد تبلیغی آن در نهج البلاغه

«الداعی بلا عمل کالرامی بلا وتر؛ آن که (مردم را به خدا) خواند و خود به کار نپردازد، چون تیرافکنی است که از کمان بی زه تیر اندازد.»

نقد و بررسی ترجمة برخی احوال مسندٌإلیه در چند ترجمة فارسی نهج‌البلاغه

موضوع مسندٌإلیه به عنوان یکی از مباحث علم معانی دارای ظرفیّت‌های معنوی خاص می‌باشد که لازم است از سوی مترجم مورد عنایت ویژه قرار گیرد. حال اگر متن مورد ترجمه کلامی همچون نهج‌البلاغه باشد، این عنایت باید دوچندان گردد. در رهگذر بررسی‌هایی که از برخی ترجمه‌های فارسی این اثر گرانسنگ انجام گردید، نویسندگان با گزینش آن احوال مسندٌإلیه که کارکرد مفهومی و معنایی خاصّی در کلام دارند، بدین نکته دست یافته‌اند که غالباً این مفاهیم در ترجمه مورد توجّه قرار نگرفته‌اند. لذا در این گفتار سعی بر آن است با روش توصیفی ـ تحلیلی این مفاهیم عرضه شود تا در حدّ امکان در ترجمه‌های بعدی از سوی مترجمان رعایت گردد.

میخائیل نعیمه نویسنده مسیحی

امام علی (ع) تنها در میدان جنگ قهرمان نبود، در همه جا قهرمان بود: در صفای دل، پاکی وجدان، جذابیت سحر آمیز بیان، انسانیت واقعی، حرارت ایمان، آرامش شکوهمند، یاری مظلومان، تسلیم حقیقت بودن در هر نقطه و هر جا که رخ بنماید. او در همه این میدان ها قهرمان بود