آن كه جان را با طمع ورزى بپوشاند خود را پُست كرده ، و آن كه راز سختى هاى خود را آشكار سازد خود را خوار كرده ، و آن كه زبان را بر خود حاكم كند خود را بى ارزش كرده است.
مرکز جهانی اطلاع رسانی آل البیت

مسلک ها و جریان های سیاسی- مذهبی در عصر امامت حضرت علی (علیه السلام) و آشنایی اجمالی با احزاب معاصر

نويسنده : زهرا علی خانی

استاد راهنما : رحمت آبادی اعظم

مقطع : کارشناسی ارشد

استاد مشاور : بزی طلا

دانشگاه : حوزه علمیه خراسان

کلمات کليدي : فرقه- حزب- شیعه- مسلک- ناکثین- مارقین- قاسطین

در این تحقیق با عنوان جریانهای سیاسی مذهبی در عصر امامت حضرت علی (علیه السلام) عی شده است عوامل اصلی مخالفت با حضرت ریشه یابی شود برای اینکه از بوجد آمدن چنین مخالفانی در عصر حاضر پیشگیری کنیم و همچنین دشمنان و دوستان حضرت را بشناسیم و برای همبستگی هر چه بیشتر افراد جامعه حول محور و لایت فقیه گامی برداریم.

از زمان پیامبر ( صلی الله علیه و آله و سلم) مخالف و دشمنی با حضرت وجود داشته اما آشکار نبوده است، این نوشتار از زمان خلافت ابوبکر شروع و تا شهادت حضرت علی (علیه السلام) ادامه می یابد، و نیز منبعی که در این زمینه وجود دارد نهج البلاغه از سخنان امیرالمؤمینن (علیه السلام) می باشد که ابوالحسن محمدبن ابی احم د معروف به سید رضی در قرن چهارم هجری، سخنان حضرت را بصورت کتابی تدوین نمود.

روش کار در این تحقیق کتابخانه ای بوده و منابعی که در این تحقیق استفاده شده تاریخی می باشد. از جمله این منابع: اخبار الطوال ( ابوحنیفه احمد بن داود دینوری)، تاریخ خلفا { تاریخ سیاسی اسلام 2} ( رسول جعفریان)، فروغ ولایت ( جعفر سبجانی)، نقش عایشه در تاریخ اسلام ( مرتضی عسگری) و واژگان کلیدی عبارتند: حزب، قاسط، مارق، ناکث و ... نادیده گرفتن سخنان پیامبر ( صلی الله علیه و آله و سلم) در مورد جانشین پس از خود، باعث بوجود آمدن جریان خلفا شد.

بلندپروازی طلحه و زبیر و همچنین دنیاخواهی اهل جمل و حسادت و کینه ی عایشه نسبت به حضرت علی (علیه السلام) باعث شد جریان ناکثین و سپس جنگ جمل رخ دهد، که در این جنگ، طلحه کشته می شوند و حزب مخالف شکست می خورد.

پس از کشته شدن عثمان، معاویه، یکی از کارگزاران عثمان در سرزمین شام به فکر خونخواهی خلیفه سوم می افتد و حضرت علی (علیه السلام) را به بهانه هایی مقصر می داند، بی بند و باری و قدرت طلبی معاویه و سعی او در رقابت قومی و نژادی ، باعث برپایی جنگ صفین شد که حزت قاسطین در این نبرد شکست می خورند اما با حیله ی عمر و عاص، همدست معاویه، کار به حکمیت می رسد.

یاران حضرت علی (علیه السلام) با پیروی نکردن از فرمان امام و تشخیص ندادن حق از باطل و سطحی نگری و جهل به ژرفای دین از صف یاران حضرت خارج شده و فرقه خوارج را بوجود آوردند و حضرت جنگی با اینان انجام داد بنام نهروان، خوارج شکست خوردند اما یکی از افرادی که از این حزب باقیمانده بود حضرت را به شهادت رساند.

یکسری از انگیز ه هایی که باعث دشمنی با حضرت علی (علیه السلام) شد عبارتند از انگیزه های قومی و نژادی و نیز انگیزه دینی سیاسی و فضایل و کمالات اخلاقی بودند و در زمان پیامبر نیز ایشان حضرت را مورد لطف خود قرار می دادند.

دشمنان نیز از به خلافت رسیدن حضرت علی (علیه السلام) واهمه داشتند زیرا منافع خود را در خطر می دیدند از همین روی اینان ساز مخالفت با حضرت نواختند، اما حضرت در ابتدا با آنان قیام مسلحانه ننمودند، زیرا در زمان خلفا منافع جامعه اسلامی تحت خطر بود و دشمنان خارجی منتظر فرصت برای برهم زدن آرامش و نظم جامعه بودند اما حضرت با سکوت بیست و پنج ساله خود جامعه مسلمین را حفظ کردند اما در زمان خلافت خودشان هر زمان که لازم می دیدند با مخالفان جامعه اسلای مقابله کنند و جو جامعه اقتضا می کرد به جنگ با دشمنان بپا خاستند.
 

توجه: جهت دریافت اصل پایان نامه به دانشگاه مربوطه مراجعه کنید.

منبع :پایگاه امام علی علیه السلام ؛بخش پایان نامه ها