از نافرمانى خدا در خلوت ها بپرهيزيد، زيرا همان كه گواه است، داورى مى كند.
مرکز جهانی اطلاع رسانی آل البیت

نهج البلاغه های خطی کتابخانه آستان قدس رضوی

گنجینه‌ای افزون بر 200 نهج البلاغه خطی و آثار وابسته به آن همچون شرح، ترجمه و حاشیه، در کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی نگهداری میشود.

رئیس اداره مخطوطات سازمان کتابخانه ها، موزه ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی گفت: قدیمی ترین نهج البلاغه این مجموعه مربوط به نیمه اول قرن پنجم هجری قمری می باشد.

سیدمحمدر ضا فاضل هاشمی بیان کرد : این نسخه به خط نسخ ممتاز 15 سطری به شیوه ابن بواب کتابت شده و دارای170 برگ می باشد.

وی قدیمی ترین نهج البلاغه این مجموعه، بعد از نسخه یاد شده، را نهج البلاغه ای به خط ابن نقیب نام برد و افزود: این نسخه متعلق به  سال 544 هجری قمری و در 176 برگ می باشد.

وی اولین شرح جامع بر نهج البلاغه از ابوالحسن علی بن ابوالقاسم زیدبن حاکم بیهقی(565 ـ 499 هجری قمری) را از دیگر نسخ موجود در این مجموعه دانست و خاطر نشان کرد: مؤلف، برخی نکات فقهی، اصول فقه، غرائب اخبار، علوم تاریخ، علوم انسانی، نوادرلغت، علم کلام، علم حساب، علم اخلاق، علوم موازین، مسائل نحوی امثال عرب، برخی مقامات اولیاء الله، حکایات وعبر را نیز دراین شرح درج نموده است.

فاضل هاشمی، همچنین از نهج البلاغه‌ای کتابت شده ای در قرن هشتم هجری قمری(سال729ه.ق) از ابن الطویل الصفارحلی به خط نسخ عالی 23سطری در 157 برگ نام برد و تشریح کرد: این نسخه علاوه برخطبه و کلمات قصار که سید رضی آورده، اضافاتی دارد که از آن جمله است: خطبه معروف به دُرّه یتیمه درتوحید پروردگار ، روایت  اعمش بامنصور دوانیقی درفضیلت پنج تن آل عبا علیهم السلام، ترجمه وبیان ضربات ناقوس کلیسا برای فردی ازراهبان مسیحی توسط امیرالمومنین وسوالات حضارمجلس ازآن جناب درخواص آیات قرآنی، خطبه البیان، و وصیت پیامبراکرم به امیرالمومنین به روایت قطب راوندی ازانس بن مالک وابی سعید خدری می باشد.

وی همچنین نسخه ای متعلق به سال 631 هجری قمری به خط راوندی را از دیگر نسخ نفیس این مجموعه دانست و افزود: این نهج البلاغه به خط نسخ کهن 13 سطری و به شیوه ابن بواب در 226 برگ کتابت شده است که از جهت قدمت،‌کتابت، کامل بودن و تزئینات،‌در خور توجه می باشد.

فاضل هاشمی نهج البلاغه هایی که در اختیار علمایی چون محقق ثانی و علامه مجلسی بوده است به همراه  دستخط آنها را نیز از دیگر نسخ موجود در گنجینه نسخ خطی ذکر کرد