ستودن بيش از آنچه كه سزاوار است نوعى چاپلوسى ، و كمتر از آن ، درماندگى يا حسادت است.
مرکز جهانی اطلاع رسانی آل البیت

بررسی کارکرد تصویر هنری در نهج البلاغه ازدید نقد ادبی معاصر

نويسنده : چراغی وش، حسین

 

استاد راهنما : غلامعباس رضایی

 

مقطع : دکتری

 

استاد مشاور : ابراهیم دیباجی - محمود شکیب

 

رشته : زبان و ادبیات عرب

 

دانشگاه : دانشگاه تهران

 

تاريخ دفاع : 1388

چکیده (فارسی): نهج البلاغه حضرت علی (علیه السلام) کتابی است که در دوره های متعدد از زوایای مختلف مورد توجه و بررسی قرار گرفته است ، ادبیات و زیبایی شناسی ادبی نیز یکی از این زوایا می باشد، پژوهش های ادبی ای که در زمینه نهج البلاغه صورت گرفته است تا کنون نتوانسته اند خود را از محدوده بلاغت سنتی رهاسازند بلاغتی که دارای دیدی جزئی نگر است و نتوانسته خود را از عرصه عبارت به عرصه ساختار کلی یک اثر گسترش دهد، به همین دلیل این رساله به دنبال ان است که با نگاهی جدید و متفاوت از نگاه بلاغت سنتی به بحث تصویر هنری ، جلوه های ادبی نهج البلاغه را از زاویه تصویر هنری کشف کند وبه اسلوب آن دست یابد. نگاه به تصویرهنری در دوره معاصر دارای ابعاد مختلفی است و تعاریف گسترده و متنوعی از آن ارائه شده است گستردگی و تنوع این تعاریف به دلیل نگاه منتقدان به تصویر هنری از زوایای دیدگاه های شناختی متفاوت می باشد. تصاویر هنری در نهج البلاغه از تصویر جزئی ( ساختار جزئی) آغاز می گردد که این تصاویر جزئی ( ساختارهای جزئی ) در حرکتی پویا و دینامیک در ارتباط با یکدیگر تصویر منظره را تشکیل می دهند و تصاویر منظره در ارتباط با یکدیگر تصویر تابلو یا همان تصویر کلی یا ساختار کلی اثر را ، در واقع هر کدام از خطبه های ( ساختار های ادبی) نهج البلاغه یک تصویر کلی ( ساختار کلی) و یا یک تابلوست ، در نهایت هر کدام از این تصاویر ( ساختار ها ) کلی حول محور تصویر ( ساختار) مرکزی می گردند که این ساختار مرکزی همان جهان بینی خاص حضرت است که برگرفته از جهان بینی گروه و طبقه اجتماعی ایشان می باشد. این رساله به دنبال ان است که نحوه ارتباط میان این شیوه تصویرگری حضرت در نهج البلاغه را با ساختار ایدئولوژی و جهان بینی خاص وی که بر گرفته از گروه اجتماعی ایشان می باشد. مورد بررسی قرار دهد، در حقیقت کشف کند که آیا ارتباطی بین ساختار های ادبی نهج البلاغه و ساختار جهان بینی گروه حضرت وجود دارد یا خیر و اگر وجود دارد رابطه بین آنها چگونه است و ساختار این جهان بینی چگونه بر ساختارهای ادبی نهج البلاغه تاثیر گذارده است ، نا گفته پیداست که بلاغت سنتی در این راستا نمی تواند راه گشا باشد زیرا همانطور که گفتیم بلاغت سنتی در عرصه تصاویر بلاغی جزئی و عبارت محدود می شود و نمی تواند خود را به ساختار کلی یک اثر گسترش دهد ، بنابراین روشی دیگر باید در پیش گرفته شود بر این اساس نگارنده رساله پس از مطالعات گسترده بهترین شیوه برای بررسی ادبی نهج البلاغه با این نگاه خاص به تصویر را ، دیدگاه لوسین گولدمن در ساختگرایی تکوینی یافت که فرمالیسم و ساختگرایی مقدمه ای در راستای شکل گیری آن هستید یا در حقیقت می توان گفت ساختگرایی تکوینی در اعتراض به این دو شکل گرفته است. کلید واژه ها : نهج البلاغه ، تصویر هنری ، ساختگرایی تکوینی . چکیده (انگلیسی): Najol-Balaghe of Imam Ali (peace be upon him) is a book which is reviewed from different aspects in various periods. Literature and literal aesthetic is one of these aspects. Literature studies about Najol-Balaghe still can not release themselves from traditional eloquence, the eloquence which has detailed view, without expanding itself from phrase to overall structure, so this thesis tries to discover literal aspects of Najol-Balaghe from artistic point of view by new and different view and reaches to its styles. Attention to artistic image has different aspects in contemporary era and there are various definitions of it. Diversity and span of these definitions is because of critics view to artistic image through different cognitive perspectives. Artistic images in Najol-Balaghe start from trivial image (trivial structure), which in a dynamic process, they form view together and the views form the overall image or overall structure together. In fact, every Khotbihe of Najol-Balaghe (literature structures) is a total image or a sing, finally every image (structures) are based on image axis, which is a special ideology of Imam Ali, arising from his group ideology and social rank. This thesis searches to study the manner of relation between this image style in Najol-Balaghe with ideology structure and special ideology arising from social rank. In fact, it tries to discover whether there is a relation between literal structures of Najol-Balaghe and group ideology structure of Imam Ali and if it is so, how is the relationship and how this ideology affects literal structures of Najol-Balaghe. Needless to say, eloquence can not help in this respect, because as we said previously, traditional eloquence is restricted in trivial images and phrases and can not expand itself to total structure. So we use another method. Accordingly, the author after extensive study, found that the best method to study Najol-Balaghe with this special view to image is Lucien Goldman’s approach in genesis structuralism, which formalism and structuralism are introductions to forming it. In fact, we can say genesis structuralism is an opposition to these both. Keywords: Najol-Balaghe, artistic image, genesis structuralism

توجه: جهت دریافت اصل پایان نامه به دانشگاه مربوطه مراجعه کنید.