دانش، ميراثى گرانبها ، و آداب ، زيورهاى هميشه تازه ، و انديشه ، آيينه اى شفاف است.
مرکز جهانی اطلاع رسانی آل البیت
اجتماعی
در نظام فکری علی (علیه السلام) پایبندی به تعالیم وحی الهی و اقتدا به راه و روش پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله ) از اولین ارزش‌ها و مهم ترین قوانینی است که به آن توجه کامل شده است. در نگاه سیاسی آن حضرت، اصل و اساس یک سیاست مطلوب به وسیله قرآن و سنت است که پی ریزی می‌گردد و پایبند بودن حضرت به چنین اصولی، حتی قبل از زمان بر عهده گرفتن مقام رهبری نیز دیده می‌شود.
اين موضوع ، اذهان متفكران دوره هاي متفاوت در غرب و شرق را به خود مشغول داشته است . كوتاه سخن اين كه تمام حكما ، متكلمان و انديشه ورزان در سراسر حيات بشر هر كدام به زبان و شيوه اي ، اخلاق و پيوند آن با سعادت و رستگاري انسان را مورد توجه قرار داده اند . به همين لحاظ تاريخ انديشه سياسي در واقع كوششي است براي تبيين سير تطور و تحول انديشه ورزي و نظريه پردازي در خصوص كم و كيف رابطه ميان اخلاق و سياست و تشخيص شرايطي كه يكي بر ديگري چيرگي يافته است .
اتحاد و انسجام اسلامی در آیینه سخنان امیرالمؤمنین، علی(ع)، در اثر گران سنگ نهج البلاغه، از چنان جایگاهی برخوردار است که حضرتش آن را موهبت بی بدیل الهی معرفی کرده و گرانبهاترین نعمت برشمرده است. این ارزش دینی و اجتماعی، برابر فرموده حضرت علی(ع)، بر پایه اعتقاد به یگانگی خدا (= توحید)، باور به رسالت پیامبر خاتم (= نبوت) و معجزه جاودان ایشان (= قرآن کریم) بنا نهاده شده و در سایه رعایت حقوق حاکم از سوی مردم و پرداخت حقوق مردم از جانب والی، در جامعه اسلامی نمود خواهد یافت.
انتخاب مدیران و کارگزاران اصلح چه در بخش دولتی و چه در سازمان های خصوصی دارای اهمیت بسیار می باشد. به منظور انتخاب اصلح، باید معیارهایی وجود داشته باشد تا مدیران و کارگزاران با آن معیارها سنجیده و ارزیابی شوند. با توجه به حجیت کلام معصوم (ع)، در این مقاله سعی شده است معیارهای مدیران جامعه اسلامی از نظر حضرت علی(ع) که از کتاب شریف نهج البلاغه استخراج شده است ارائه گردد. معیارهای به دست آمده، در سه دسته معیارهای تخصصی، ارزشی و مکتبی دسته بندی شده است. در حالی که معیارهای تخصصی برانجام موفقیت آمیز شغل دلالت دارند، معیارهای ارزشی به ابعاد هنجاری عملکرد مدیران می پردازد و بالاخره معیارهای مکتبی بر ضوابط خاص اسلام برای مدیریت حکایت می کند. این دسته بندی از حیث ماهوی متفاوت با گونه شناسی های رایج بوده و از این منظر، جزو داده های تحلیل الگوی اسلامی برای مدیریت به شمار می آید. کلیدواژه ها: ارزشیابی ـ علی بن ابی طالبعلیه السلام، امام اول، 23 قبل از هجرت، 40ق. نهج البلاغه ـ مدیریت (اسلام).
تربیت سیاسی مهم ترین نوع تربیت است كه در تحقق هدف های مادی و معنوی جامعه نقش اساسی دارد. هر ملتی بر اساس اصول و معیارهای مورد قبول خود، از زندگی، یك سلسله هدف هایی در نظر می گیرد و در تحقق آن ها می كوشد. اما دست یابی به این اهداف، تامین نیازها و پیشرفت جامعه در همه ابعاد، مستلزم وجود فرهنگ سیاسی قدرتمندی است كه متناسب با اوضاع و احوال سیاسی - اجتماعی روز باشد. وجود چنین فرهنگی مبتنی بر اندیشه های دینی، در میان نسل جوان جامعه از اهمیت خاصی برخوردار است.
حضرت علي عليه السلام در سخنراني ديگري، دشمن ستيزي و عشق و شجاعت خود را نسبت به ريشه کن کردن مفاسد اجتماعي در خطبه 24 اين گونه بيان مي‎دارد. سوگند به جان خودم، در مبارزه با مخالفان حق، و آنان که در گمراهي و فساد غوطه‎ورند، يک لحظه مدارا و سستي نمي‎کنم. پس اي بندگان خدا! از خدا بترسيد، و از خدا، به سوي خدا فرار کنيد، و از راهي که براي شما گشوده؛ برويد، و وظائف و مقرراتي که براي شما تعيين کرده بپا داريد، اگر چنين باشيد، علي(عليه السلام) ضامن پيروزي شما در آينده مي‎باشد گرچه هم اکنون به دست نياورديد.
امير المومنين (عليه السلام) مي فرمايند: «قد صرفت نحوه افئده الابرار و ثنيت اليه ازمه الابصار دفن الله به الضغائن و اطفا به النوائر الف به اخوانا» بعد از اين كه پيغمبر اكرم (ص) دعوت خويش را اظهار كرد دلهاي نيكان و پاكان متوجه او گشت عنان ديده بسوي او كشيده شد و خداوند متعال به بركت وجود او كينه ها را دفن نموده و شعله هاي عداوت را كه در سينه ها بود فرو نشاند و مردم را با اخوت و برادري بهم الفت داد.
به عقيده من اگر امروز امير المومنين (علیه السلام) تشريف بياورند در ميان ما و ما از ايشان سوال كنيم قضيه جنگ شما در صفين چه بود مي فرمايد: آن قضيه گذشت خداوند در روز قيامت به حسابها رسيدگي ميكند. آنچه كه امروز مهم است موضوع روز شما يعني ذلت مسلمين بعد از عزتشان است خيانتها و جنايتهاي عده اي صهيونيست و اخراج مسلمين از كشورشان است شما نشسته ايد و نگاه مي كنيد شما كه بهترين منابع ثروت را داريد بهترين مراكز سوق الجيشي مثل كانال سوئز باب المندب تنگه داردانل مالاكار هرمز و جبل الطارق را داريد بهترين كتاب يعني قرآن را داريد روح زندگي در دست شماست.
در مسیر تولد و رشد هر پدیده ای ممکن است آسیب ها و آفت هایی بروز کند و از تحقق یا استمرار آن جلوگیری نماید؛ از این رو اگر پدیده ای بخواهد ایجاد گردد یا تداوم پیدا کند باید مقتضی آن موجود و مانعش مفقود باشد . موانع همان آسیب ها و آفت هایی هستند که اگر زدوده نشوند، ادامه حیات آن پدیده را با مشکلات جدی رو به رو می سازند . جامعه و حکومت اسلامی هم اگر به آسیب زدایی و آفت زدایی توجه کافی نکند، آسیب ها و موانع، حرکت تکاملی و رو به توسعه آن را سد می کنند و تحقق اهداف آن را به تاخیر می اندازند یا ناممکن می سازند . شاید به تعداد اهدافی که هر جامعه و حکومت دنبال می کند بتوان آسیب ها و موانع را دید . در این مقاله با توجه به سخنان امام علی علیه السلام در نهج البلاغه، چهار نمونه از آسیب های اساسی را تجزیه و تحلیل کردیم . هر یک از این آسیب ها ممکن است ابعاد مختلف سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی را در برگیرد و منشئی درونی و ارگانیک یا برونی و مکانیک یا ترکیبی از هر دو داشته باشد .
مباحث نظرى در جامعه شناسى همواره به رابطه عقل و تجربه توجه کرده اند. مطالعات دينى نيز از توجه به اين رابطه برکنار نبوده اند. اما در اين مطالعات نوعى نگرانى از نتيجه برقرارى اين ارتباط به چشم مى خورد. کتاب نهج البلاغه توجه به رابطه عقل و تجربه را در مضامين خود نشان مى دهد. تجربه به ترسيم رابطه بين انسان و خالق از يک سو و انسان و واقعيت از سوى ديگر مى پردازد. قول و فعل اميرالمؤمنين نيز گوياى رابطه بين عقل و تجربه است. توصيه امام به مشورت و گفتگو با دانشمندان و حکيمان استفاده از تجربه هاى آنان است. از اين ارتباط قواعد تازه اى کشف مى شوند که آينده پيش رو را روشن تر مى سازند. يکى از مراتب عقل، «خرد علمى» است که همانا «عقل تجربى» مى باشد و از «روش استقراء» سود مى جويد. «درک اجتماعى» به واسطه مسيرى حاصل مى آيد که از عقل تجربى آغاز مى شود و از اينجا است که امام عقل را «حفظ تجربه ها» مى خواند. فکر کردن به معناى نشاطى است که انسان را به روى خلق روش ها و جذب داده هايى رهنمون مى شود که بين او و واقعيت خارجى روى مى دهد. تجربه در ذهن چونان يک موضوع حاصل مى آيد که آن را «علم حصولى» مى گوئيم. با قرب به برخى مقدمات، اصول درک تجربه اجتماعى به دست داده مى شود: تأمّل، ارجاع، ارتباط و اختبار (آزمون).

Pages